نرم‌افزار جاسوسی Spyware چیست؟ نحوه عملکرد و روش‌های پیشگیری

به دلیل پنهانی بودن فعالیت این نوع جاسوسان، از تشکیلات اداری و نحوه فعالیت آنان اطلاع چندانی در دست نیست. بر اساس گزارش یک رسانه سوئیسی قطر برای از دست ندادن میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲ از مقام‌های ارشد فیفا جاسوسی کرده است. او خواستار ارائه توضیح ارتش به هیئتی در پارلمان شده است که مسئول کنترل فعالیت‌ سازمان‌های اطلاعاتی و رویدادهای ویژه، از جمله پرونده‌های جاسوسی از این دست است. یک روزنامه آلمانی جزئیات تازه‌ای از جاسوس احتمالی ایران در آلمان منتشر کرده است. این جاسوس در واحدی مشغول به کار بوده که “گفت‌وگوهای خصمانه” را شنود و فعالیت فرستند‌ه‌های دشمن را مختل می‌کند. از شش جاسوسی که رویترز با آن‌ها مصاحبه کرده، چهار نفر پس از آزادی از زندان در تهران مانده‌اند و دو نفر پناهنده‌اند؛ یکی در ترکیه و دیگری در سوئیس.

به دلیل پیگری‌های نمایندگان اپوزیسیون در بوندس‌تاگ از چهارشنبه ۲۶ دی (۱۶ ژانویه) یک کمیسیون تحقیق برای بررسی برخی قراردادهای مشاوره به ارتش تشکیل شده است. برخی از این قراردادها بر اساس اطلاعات سازمان حسابرسی آلمان، هزینه بالایی برای مالیات‌دهندگان داشتند و شیوه امضای آنها میان وزارت‌دفاع و سازمان‌های مشاوره دهنده شفاف نبوده است. روزنامه “زود دویچه” نوشته نشانه‌های جاسوسی ایران در ارتش آلمان سال ۲۰۱۷ میلادی به دست آمده است. روزنامه آلمانی “زود دویچه” جاسوس احتمالی ایران در ارتش آلمان را “جاسوسی میان جاسوسی چیست جاسوس‌ها” خوانده است. این روزنامه نوشته است مظنون بازداشت شده عضو “گردان نبرد الکترونیک” ارتش آلمان مستقر در استان راینلند-فالتس بوده است.

ابوبکر بن عبداللّه دواداری، کنزالدرر و جامع الغرر، ج۸، ص۲۵۲ـ ۲۵۸، ج ۸، چاپ اولریش هارمان، قاهره ۱۳۹۱/۱۹۷۱. ابوبکر بن عبداللّه دواداری، کنزالدرر و جامع الغرر، ج۸، ص۵۷، ج ۸، چاپ اولریش هارمان، قاهره ۱۳۹۱/۱۹۷۱. ابوبکر بن عبداللّه دواداری، کنزالدرر و جامع الغرر، ج۸، ص۲۹۴، ج ۸، چاپ اولریش هارمان، قاهره ۱۳۹۱/۱۹۷۱.

بر اساس گزارش یک رسانه سوئیسی قطر برای از دست ندادن میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲ از مقام‌های ارشد فیفا جاسوسی کرده است.

همه آن‌ها دست‌کم ۹ سالی بود که آفلاین بودند و مطالبشان آرشیو شده بود. رویترز توانست رد مکاتبات محرمانه سی‌آی‌ای با حسینی را در وب‌سایت فوتبالی که به او داده بودند، بگیرد. وارد کردن یک رمز عبور در قسمت جست‌وجوی وب‌سایت، موجب می‌شده یک پنجره برای ردو بدل کردن پیام‌های محرمانه بالا بیاید که به حسینی اجازه می‌داده تا اطلاعات بدهد و از سی‌آی‌ای دستورالعمل بگیرد. به‌ گفته دو مقام رسمی سی‌آی‌ای، این رویه‌ سازمان برای عمق بخشیدن به احساس تعهد یک خبرچین به آن‌ها است.

بازرسی یک‌ساله رویترز درباره رویه برخورد سی‌آی‌ای با «خبرچینانش» نشان داده است یک سیستم پیام‌رسان محرمانه مشکل‌دار سی‌آی‌ای، وزارت اطلاعات ایران را قادر ساخته تا حسینی را شناسایی و دستگیر کند. هدف‌ تجسس‌ نظامی‌ به‌دست‌آوردن‌ اطلاعات‌ و معلومات‌ مربوط به‌ نیروهای‌ مسلح‌ در زمان‌صلح‌ و جنگ‌ است‌. دشمن‌ می‌کوشد اطلاعات‌ دفاعی‌ کشور را در معرض‌ دستبرد قرار دهد و اطلاعاتی‌ درباره‌ انواع‌ اسلحه‌ها و میزان‌ آن‌ و تعداد نیروهای‌ مسلح‌ و شکل‌ سازمان‌بندی‌ آن‌ و… به‌دست آورد که‌ این‌ نوع‌ از جاسوسی‌ در قوانین‌ اکثر کشورها مورد توجه‌ قرار گرفته‌ است‌. در مورد گوشی‌های همراه هم، مانند کامپیوترها، برنامه‌های امنیتی‌ای وجود دارند که می‌توانند یک نرم‌افزار جاسوسی را شناسایی کنند و بعد از بین ببرند، اگرچه این راه‌حلی نیست که همیشه کار کند.

  • محسن بن علی تنوخی، نشوار المحاضرة و اخبار المذاکرة، ج۳، ص۲۸۳، چاپ عبود شالجی، بیروت ۱۳۹۱ـ۱۳۹۳/۱۹۷۱ـ۱۹۷۳.
  • بازبینی منابع سیستم هم کاری بی‌نتیجه است چراکه طراحان نرم افزارهای جاسوسی فایل‌های برنامه را مشابه با فایل‌های واقعی سیستم‌ها نام‌گذاری می‌کنند تا هویتشان پنهان بماند.
  • همچنین سی‌آی‌ای هرگز در نظر نگرفته بوده که این شبکه برای خبرچینانش به‌ اندازه کافی امن نیست.

(۴۶) محمد بن محمد عمادالدین کاتب، البرق الشامی، ج ۳، چاپ مصطفی حیاری، عمان ۱۹۸۷. (۱۸) محمد بن مؤید بهاءالدین بغدادی، التوسل الی الترسل، چاپ احمد بهمنیار، تهران ۱۳۱۵ ش. (۱) محمد بن احمد ابشیهی، المستطرف فی کلّ فنّ مستظرف، چاپ مفید محمد قمیحه، بیروت ۱۴۰۶/۱۹۸۶، چاپ افست قم ۱۳۶۸ ش. حاجی بن نظام عقیلی، آثارالوزراء، ج۱، ص۱۱۹، چاپ جلال الدین محدث ارموی، تهران ۱۳۶۴ ش. محمدکاظم مروی، عالم آرای نادری، ج۱، ص۳۵۸، چاپ محمدامین ریاحی، تهران ۱۳۶۴ ش.

(۳) ابن بطوطه، مهذب رحلة ابن بطوطة، المسماة تحفة النظار، فی غرائب الامصار، و عجائب الاسفار، ج ۲، چاپ احمد عوامری و محمد احمد جادمولی، قاهره ۱۹۳۴. محمد بن مؤید بهاءالدین بغدادی، التوسل الی الترسل، ج۱، ص۴۱ـ۴۲، چاپ احمد بهمنیار، تهران ۱۳۱۵ ش. محمد بن احمد ابشیهی، المستطرف فی کلّ فنّ مستظرف، ج۱، ص۱۱۱، چاپ مفید محمد قمیحه، بیروت ۱۴۰۶/۱۹۸۶، چاپ افست قم ۱۳۶۸ ش. ماجرای جاسوسی برای ایران در ارتش آلمان بی‌تردید وزارت‌دفاع این کشور را هم به خود مشغول کرده است.

اتهام دو فرانسوی بازداشت‌شده در ایران «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی» اعلام شد

رویترز ده‌ها ساعت مصاحبه با شش ایرانی انجام داده است که بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵ به‌ جاسوسی برای آمریکا متهم شده‌اند. هنگامی که این مردان دستگیر شده‌اند، به‌ گفته خود آن‌ها، سازمان حتی پس از سال‌ها هیچ کمکی برای خود یا خانواده‌شان فراهم نکرده و نمی‌کند. بدین‌ترتیب در حالی‌که کشور اول این فرد را جاسوس خود می‌داند وی در واقع برای کشور دوم جاسوسی می‌کند. در دهه 80 میلادی که به‌دلیل رشد ارتکاب این جرم در این دهه آن را «دهه جاسوسی» نامیده‌اند، حدود 500کتاب در مورد جاسوسی توسط مورخان، روزنامه‌نگاران، تحلیل‌گران نظامی، سیاستمداران و تا حد کمتری حقوق‌دانان و جرم‌شناسان نگاشته شده است. در این نوشتار شما می‌توانید با اصطلاحات، انگیزه‌ها و انواع گوناگون جاسوسی آشنا شوید. برخی از این سازمان‌ها، مثل سیا ضمن استخدام جاسوس تا حد زیادی به شکل خودمختار از قوه اجراییه عمل کرده و گاهی حتی دست به عملیات هم می‌زنند.

نرم‌افزار جاسوسی Spyware چیست؟ نحوه عملکرد و روش‌های پیشگیری

توسط علیرضا طهماسبی

علیرضا طهماسبی